Kısa cevap
Hangi bilgiler gerekir?
Dağıtım/OSB bağlantı görüşü, gerilim, güç, fider, ölçüm ve koruma şartları.
Maksimum/minimum kısa devre, nötr düzeni, işletme senaryosu ve genişleme.
Trafo, hücre, kablo/ENH, sayaç, röle, akü-şarj, iç ihtiyaç ve bina/köşk.
Yetkili POB, güncel usul/esas, dosya formatı, imza/yetki ve başvuru evrakı.
Sahada karar tablosu
Bir mühendislik sonucu, kullanılan girdiler kadar güvenilirdir. Aşağıdaki veriler teklif veya keşif aşamasında eksikse nihai seçim yerine eksik veri ve doğrulama yöntemi raporlanmalıdır.
| Kontrol alanı | Toplanacak bilgi | Karara etkisi |
|---|---|---|
| Bağlantı | Dağıtım/OSB bağlantı görüşü, gerilim, güç, fider, ölçüm ve koruma şartları. | Hesabın gerçek çalışma noktasını belirler. |
| Şebeke | Maksimum/minimum kısa devre, nötr düzeni, işletme senaryosu ve genişleme. | Ekipman sınırı ve uygun yöntem seçimini etkiler. |
| Tesis | Trafo, hücre, kablo/ENH, sayaç, röle, akü-şarj, iç ihtiyaç ve bina/köşk. | Düzeltme, dayanım veya derating ihtiyacını gösterir. |
| Onay | Yetkili POB, güncel usul/esas, dosya formatı, imza/yetki ve başvuru evrakı. | İşletme senaryosu ve kabul ölçütünü belirler. |
Uygulama sırası
- Bağlantı görüşü ile yetkili proje onay birimini kesinleştirin.
- Güncel şebeke kısa devre ve koruma/ölçü şartlarını resmî kaynaktan alın.
- Tek hat, güç akışı ve işletme senaryolarını kurun.
- Trafo, hücre, kablo, kesici, CT/VT ve röleyi hesaplarla seçin.
- Topraklama, yıldırım, iç ihtiyaç, yardımcı DC, bina/köşk yerleşim-kesit ve güvenlik detaylarını koordine edin.
- POB kontrol listesiyle hesap, pafta, şartname ve yetki evrakını kontrol ederek revizyonları izleyin.
Teknik değerlendirme
YG proje onayı = bağlantı şartı + yönetmelik/standart + hesap + pafta + yetkili POB usulüTEDAŞ, dağıtım şirketi, OSB veya başka POB yetki ve teslim kapsamları tesis türüne göre değişebilir.
Onaylı tip proje kullanımı saha yerleşimi, topraklama, kablo, koruma ve bina koordinasyonu hesaplarını ortadan kaldırmaz.
Maksimum kısa devre ekipman dayanımı için, minimum kısa devre ise korumanın algılama/açma güvenilirliği için ayrı incelenir.
Örnek değerlendirme senaryosu
Bu senaryo bir tasarım sonucunu ilan etmek için değil, aynı görünen iki tesisin neden farklı mühendislik kararlarına ihtiyaç duyabileceğini göstermek için verilmiştir. Sayısal sonuçlar gerçek saha verisiyle yeniden hesaplanır.
Kaynaklara dayalı uygulama notları
Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği POB, proje aşamaları, standartlar ve onay çerçevesini tanımlar. Kaynak: Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği
TEDAŞ resmî sayfası projelerin yönetmelik ve TEDAŞ usul/esaslarına uygun hazırlanmasını şart koşar. Kaynak: TEDAŞ Proje Onayı ve Kabul İşlemleri
Kuvvetli Akım Yönetmeliği YG tesislerinde ekipman, koruma, kısa devre ve güvenli yerleşimin teknik temelini oluşturur. Kaynak: EMO Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
En sık yapılan hatalar
- Bağlantı görüşü kesinleşmeden hücre/trafo siparişi vermek
- Eski kısa devre verisi ve kurum tip detayını güncel sanmak
- YG tek hattı AG, yardımcı DC ve topraklama projelerinden koparmak
- Onay birimini ve güncel elektronik teslim listesini başta doğrulamamak
Mühendislik raporunda ne bulunmalı?
- Tesis, pano/hat/ekipman kimliği ile güncel tek hat veya bağlantı şeması
- Kullanılan bağlantı, şebeke, tesis, onay verileri ve bunların kaynağı
- Ölçüm cihazı, tarih-saat, işletme durumu, birim ve varsa ölçüm belirsizliği
- Hesap yöntemi, yazılım/standart sürümü, açık varsayımlar ve üretici katalog referansları
- Normal, en ağır ve gerekli olağan dışı işletme senaryolarının karşılaştırması
- Uygunsuzluk, risk önceliği, önerilen aksiyon, sorumlu ve yeniden doğrulama tarihi
Ne zaman yeniden incelenmeli?
Bağlantı görüşü, güç, trafo/hücre, kısa devre verisi, röle/CT-VT, kablo, topraklama, bina/köşk veya POB teslim şartı değiştiğinde proje revizyonu gerekir.
Sık sorulan sorular
YG projesini kim onaylar?
Tesisin türü ve bağlantısına göre Bakanlıkça yetkilendirilmiş POB belirlenir; TEDAŞ, EDAŞ, OSB, TEİAŞ veya başka yetkili kurum olabilir.
Trafo gücü değişirse proje revize edilir mi?
Evet. Kısa devre, koruma, kablo, ölçü, havalandırma, yerleşim ve bağlantı şartları etkilenebilir.
Tip köşk projesi yeterli midir?
Hayır. Tip ekipman projesi saha bağlantı, topraklama, yerleşim, kablo ve koruma hesaplarının yerine geçmez.
Onaydan sonra cihaz markası değişebilir mi?
Teknik değer, tip test, boyut, bağlantı ve hesap etkileri kontrol edilmeli; gerekiyorsa uygulama/tadilat projesi onay sürecine alınmalıdır.
Resmî ve teknik kaynaklar
Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği
İletim, dağıtım, üretim ve ilgili tüketim tesislerinde proje kapsamını, proje onay birimini, standartları ve proje aşamalarını düzenler.
TEDAŞ Proje Onayı ve Kabul İşlemleri
TEDAŞ yetkisindeki projelerin Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği ile yayımlanan usul ve esaslara göre hazırlanmasına ilişkin resmî başvuru çerçevesidir.
EMO Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
Kuvvetli akım tesislerinin güvenli kurulması, işletilmesi ve korunmasına ilişkin esasları içerir.
Bu rehber genel teknik bilgilendirmedir. Nihai seçim ve ayarlar; tesise ait tek hat şeması, ölçüm, üretici verisi, güncel mevzuat ve yetkili elektrik mühendisi değerlendirmesiyle doğrulanmalıdır. Standartların tam metinleri lisans koşullarına tabidir; bağlantılar resmî yayın kaydına veya açık teknik kaynağa yönlendirir.