Kısa cevap
Hangi bilgiler gerekir?
Kesin/önceki uygulama projesi, revizyon, onay tarihi ve kurum şartları.
Marka-model, ölçü, terminal, ayar, montaj boşluğu ve üretici çizimleri.
RFI, değişiklik talebi, hesap etkisi, onay ve uygulanma kaydı.
Test, devreye alma, fotoğraf, kablo listesi, röle ayarı, etiket ve koordinat.
Sahada karar tablosu
Bir mühendislik sonucu, kullanılan girdiler kadar güvenilirdir. Aşağıdaki veriler teklif veya keşif aşamasında eksikse nihai seçim yerine eksik veri ve doğrulama yöntemi raporlanmalıdır.
| Kontrol alanı | Toplanacak bilgi | Karara etkisi |
|---|---|---|
| Onaylı temel | Kesin/önceki uygulama projesi, revizyon, onay tarihi ve kurum şartları. | Hesabın gerçek çalışma noktasını belirler. |
| Gerçek ekipman | Marka-model, ölçü, terminal, ayar, montaj boşluğu ve üretici çizimleri. | Ekipman sınırı ve uygun yöntem seçimini etkiler. |
| Saha değişikliği | RFI, değişiklik talebi, hesap etkisi, onay ve uygulanma kaydı. | Düzeltme, dayanım veya derating ihtiyacını gösterir. |
| Son kayıt | Test, devreye alma, fotoğraf, kablo listesi, röle ayarı, etiket ve koordinat. | İşletme senaryosu ve kabul ölçütünü belirler. |
Uygulama sırası
- Sahaya verilecek geçerli onaylı proje yayınını ve dağıtım listesini belirleyin.
- Seçilen ekipmanın shop drawing, bağlantı, yerleşim ve ayarlarını uygulama projesine işleyin.
- Her saha değişikliğini uygulanmadan önce teknik hesap ve disiplin etkisiyle değerlendirin.
- Onay gerektiren değişiklikleri tadilat projesi olarak yetkili sürece alın.
- Uygulama sırasında kırmızı kalem/as-built kayıtlarını günlük ve sorumlu bazında tutun.
- Kabul öncesi gerçek cihaz, kablo, güzergâh, ayar ve test sonuçlarını yapıldı projesiyle eşleştirin.
Teknik değerlendirme
Kesin proje → uygulama detayı → onaylı değişiklik → doğrulanmış yapıldı projesiYapıldı projesi, onaysız değişiklikleri geriye dönük meşrulaştıran bir belge değildir.
Sahada kullanılan röle/kesici ayar dosyaları ve kontrol yazılım sürümleri de as-built teslim paketinin parçası olarak tanımlanmalıdır.
İşletme ve bakım ekipleri arıza anında projeye güveneceği için gizli saha değişikliği doğrudan güvenlik riskidir.
Örnek değerlendirme senaryosu
Bu senaryo bir tasarım sonucunu ilan etmek için değil, aynı görünen iki tesisin neden farklı mühendislik kararlarına ihtiyaç duyabileceğini göstermek için verilmiştir. Sayısal sonuçlar gerçek saha verisiyle yeniden hesaplanır.
Kaynaklara dayalı uygulama notları
İç tesis proje yönetmeliği uygulama projesini seçilen gerçek cihazlarla yapım öncesi hazırlanan belge, son durum projesini ise kabulde gerçek durumu gösteren kayıt olarak ayırır. Kaynak: EMO Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği
Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği uygulama, tadilat ve son durum kavramlarını proje onay/kabul zincirine bağlar. Kaynak: Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği
TEDAŞ onay süreci, yetki kapsamındaki değişikliklerin güncel usul ve esaslara uygun olarak sunulmasını gerektirir. Kaynak: TEDAŞ Proje Onayı ve Kabul İşlemleri
En sık yapılan hatalar
- Onaylı kesin projeyi hiçbir uygulama detayı olmadan sahaya vermek
- Saha değişikliğini e-posta onayıyla bırakıp projeye işlememek
- Yapıldı projesini tesis bitince hafızadan çizmek
- Gerçek röle ayarı, kablo etiketi ve pano devrelerini as-built dosyasına bağlamamak
Mühendislik raporunda ne bulunmalı?
- Tesis, pano/hat/ekipman kimliği ile güncel tek hat veya bağlantı şeması
- Kullanılan onaylı temel, gerçek ekipman, saha değişikliği, son kayıt verileri ve bunların kaynağı
- Ölçüm cihazı, tarih-saat, işletme durumu, birim ve varsa ölçüm belirsizliği
- Hesap yöntemi, yazılım/standart sürümü, açık varsayımlar ve üretici katalog referansları
- Normal, en ağır ve gerekli olağan dışı işletme senaryolarının karşılaştırması
- Uygunsuzluk, risk önceliği, önerilen aksiyon, sorumlu ve yeniden doğrulama tarihi
Ne zaman yeniden incelenmeli?
Cihaz, kablo, güzergâh, pano, kaynak, koruma ayarı, mimari/mekanik koordinasyon veya saha uygulaması değiştiğinde uygulama/tadilat kaydı açılır ve yapıldı projesi güncellenir.
Sık sorulan sorular
Shop drawing uygulama projesi midir?
Üretici/yüklenici detayları uygulama projesinin girdisi olabilir; bütün sistem hesap ve onay bağlamıyla koordine edilmeden tek başına yeterli değildir.
Her değişiklik tadilat projesi gerektirir mi?
Teknik kapsamı ve onaylı projeye etkisi yetkili müellif/onay birimi şartlarıyla değerlendirilir; güvenlik, güç, koruma veya yerleşimi etkileyen değişiklikler kayıt dışı bırakılamaz.
As-built kim tarafından hazırlanır?
Sözleşme ve mevzuat sorumluluklarına göre yüklenici/proje ekibi hazırlar; gerçek saha durumu yetkili taraflarca doğrulanmalıdır.
Yapıldı projesi ne zaman teslim edilir?
Geçici/kesin kabul ve işletmeye devir öncesinde, test ve devreye alma sonuçlarıyla uyumlu son yayın olarak teslim edilir.
Resmî ve teknik kaynaklar
EMO Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği
Proje hesaplarında yük, kablo, koruma, kompanzasyon, harmonik, topraklama ve yedek güç başlıklarının birlikte ele alınmasını düzenler.
Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği
İletim, dağıtım, üretim ve ilgili tüketim tesislerinde proje kapsamını, proje onay birimini, standartları ve proje aşamalarını düzenler.
TEDAŞ Proje Onayı ve Kabul İşlemleri
TEDAŞ yetkisindeki projelerin Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği ile yayımlanan usul ve esaslara göre hazırlanmasına ilişkin resmî başvuru çerçevesidir.
Bu rehber genel teknik bilgilendirmedir. Nihai seçim ve ayarlar; tesise ait tek hat şeması, ölçüm, üretici verisi, güncel mevzuat ve yetkili elektrik mühendisi değerlendirmesiyle doğrulanmalıdır. Standartların tam metinleri lisans koşullarına tabidir; bağlantılar resmî yayın kaydına veya açık teknik kaynağa yönlendirir.