Kısa cevap
Hangi bilgiler gerekir?
Nominal gerilim, faz sayısı ve baradaki maksimum kısa devre akımı.
Ue, Icu, Ics, Icm, kategori, açtırma ünitesi ve üretici tabloları.
Anma kısa süre dayanım akımı Icw ve tepe dayanım akımı Ipk.
Üst/alt cihaz kombinasyonu, selektivite ve varsa back-up koruma sınırı.
Sahada karar tablosu
Bir mühendislik sonucu, kullanılan girdiler kadar güvenilirdir. Aşağıdaki veriler teklif veya keşif aşamasında eksikse nihai seçim yerine eksik veri ve doğrulama yöntemi raporlanmalıdır.
| Kontrol alanı | Toplanacak bilgi | Karara etkisi |
|---|---|---|
| Kurulum noktası | Nominal gerilim, faz sayısı ve baradaki maksimum kısa devre akımı. | Hesabın gerçek çalışma noktasını belirler. |
| Kesici verisi | Ue, Icu, Ics, Icm, kategori, açtırma ünitesi ve üretici tabloları. | Ekipman sınırı ve uygun yöntem seçimini etkiler. |
| Pano | Anma kısa süre dayanım akımı Icw ve tepe dayanım akımı Ipk. | Düzeltme, dayanım veya derating ihtiyacını gösterir. |
| Koordinasyon | Üst/alt cihaz kombinasyonu, selektivite ve varsa back-up koruma sınırı. | İşletme senaryosu ve kabul ölçütünü belirler. |
Uygulama sırası
- Kesicinin bağlanacağı baradaki maksimum kısa devre akımını hesaplayın.
- Üretici tablosunda tam olarak o işletme gerilimine ait Icu ve Ics değerlerini bulun.
- Icu değerinin beklenen arıza akımını karşılayıp karşılamadığını doğrulayın.
- Süreklilik hedefi için Ics/Icu oranını ve arıza sonrası hizmet koşulunu değerlendirin.
- Pano kısa devre dayanımı, kablo termik dayanımı ve koruma açma süresini birlikte kontrol edin.
- Kaskatlama kullanılacaksa yalnız test edilmiş üretici kombinasyon tablosuna dayanarak belgeleyin.
Teknik değerlendirme
Asgari kontrol: Icu(Ue) ≥ Ik,max · ayrıca pano ve iletken dayanımları doğrulanırAynı kesicinin Icu değeri işletme gerilimine göre değişebilir. Katalogdaki en yüksek kA değeri doğrudan kullanılamaz.
Icu nihai kesme kapasitesini, Ics ise hizmet kesme kapasitesini ifade eder; işletme sürekliliği açısından ikisi aynı bilgi değildir.
Şebeke büyütme, trafo değişimi veya paralel çalışma kısa devre seviyesini yükseltebilir.
Örnek değerlendirme senaryosu
Bu senaryo bir tasarım sonucunu ilan etmek için değil, aynı görünen iki tesisin neden farklı mühendislik kararlarına ihtiyaç duyabileceğini göstermek için verilmiştir. Sayısal sonuçlar gerçek saha verisiyle yeniden hesaplanır.
Kaynaklara dayalı uygulama notları
IEC 60947-2:2024, kesicilerin anma gerilimi ve kesme performansını ürün testiyle tanımlar; katalogdaki kA değeri ilgili gerilim satırından okunur. Kaynak: IEC 60947-2:2024
EMO proje esasları kısa devre hesabını koruma cihazı ve pano seçiminin girdisi olarak ister. Kaynak: EMO Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği
EMO kontrol ölçütleri hesaplanan üç faz kısa devre akımının kesicinin Icu değerini aşmasını açık bir uygunsuzluk olarak değerlendirir. Kaynak: EMO 2026 pano kontrol ölçütleri
En sık yapılan hatalar
- Kesicinin yalnız anma akımına bakmak
- 400/415 V yerine başka gerilim satırındaki Icu değerini kullanmak
- Pano Icw/Ipk değerini kesici Icu değeriyle karıştırmak
- Üretici tarafından doğrulanmamış iki cihazı kaskat kabul etmek
Mühendislik raporunda ne bulunmalı?
- Tesis, pano/hat/ekipman kimliği ile güncel tek hat veya bağlantı şeması
- Kullanılan kurulum noktası, kesici verisi, pano, koordinasyon verileri ve bunların kaynağı
- Ölçüm cihazı, tarih-saat, işletme durumu, birim ve varsa ölçüm belirsizliği
- Hesap yöntemi, yazılım/standart sürümü, açık varsayımlar ve üretici katalog referansları
- Normal, en ağır ve gerekli olağan dışı işletme senaryolarının karşılaştırması
- Uygunsuzluk, risk önceliği, önerilen aksiyon, sorumlu ve yeniden doğrulama tarihi
Ne zaman yeniden incelenmeli?
Trafo gücü/uk değeri, paralel kaynak, jeneratör, şebeke kısa devre gücü, bara veya ana kablo değiştiğinde ve pano genişletildiğinde kesme kapasitesi yeniden hesaplanır.
Sık sorulan sorular
Icu ile Ics arasındaki fark nedir?
Icu kesicinin belirlenmiş test dizisine göre nihai kısa devre kesme kapasitesidir; Ics ise arıza kesildikten sonraki hizmet performansını temsil eden ayrı bir değerdir.
10 kA kesici her panoda yeterli midir?
Hayır. Yeterlilik, kesicinin kurulduğu noktadaki hesaplanmış maksimum kısa devre akımına ve işletme gerilimine bağlıdır.
Üst kesici alt kesicinin kapasitesini artırabilir mi?
Yalnız üreticinin test edilmiş back-up/kaskat kombinasyonunda ve belirtilen şartlarda bu yaklaşım kullanılabilir.
Resmî ve teknik kaynaklar
IEC 60947-2:2024
AG devre kesicilerinin kesme kapasitesi, performans ve test kapsamına ilişkin güncel standart kaydı.
EMO Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği
Proje hesaplarında yük, kablo, koruma, kompanzasyon, harmonik, topraklama ve yedek güç başlıklarının birlikte ele alınmasını düzenler.
EMO 2026 pano kontrol ölçütleri
Hesaplanan kısa devre akımı ile kesicinin Icu değeri arasındaki kontrol yaklaşımını içerir.
Bu rehber genel teknik bilgilendirmedir. Nihai seçim ve ayarlar; tesise ait tek hat şeması, ölçüm, üretici verisi, güncel mevzuat ve yetkili elektrik mühendisi değerlendirmesiyle doğrulanmalıdır. Standartların tam metinleri lisans koşullarına tabidir; bağlantılar resmî yayın kaydına veya açık teknik kaynağa yönlendirir.