Kısa cevap
Hangi bilgiler gerekir?
Her şartname maddesine uygun, sapmalı, açıklama gerekli veya uygun değil cevabı.
Miktar, kablo, montaj, devreye alma, test, eğitim, nakliye, vinç, ruhsat ve hariçler.
Marka-model, anma, kısa devre, verim, sertifika, tip test, üretim yeri ve teslim.
Toplam sahip olma, ödeme, kur, fiyat farkı, garanti, servis ve program riski.
Sahada karar tablosu
Bir mühendislik sonucu, kullanılan girdiler kadar güvenilirdir. Aşağıdaki veriler teklif veya keşif aşamasında eksikse nihai seçim yerine eksik veri ve doğrulama yöntemi raporlanmalıdır.
| Kontrol alanı | Toplanacak bilgi | Karara etkisi |
|---|---|---|
| Uygunluk matrisi | Her şartname maddesine uygun, sapmalı, açıklama gerekli veya uygun değil cevabı. | Hesabın gerçek çalışma noktasını belirler. |
| Kapsam eşitleme | Miktar, kablo, montaj, devreye alma, test, eğitim, nakliye, vinç, ruhsat ve hariçler. | Ekipman sınırı ve uygun yöntem seçimini etkiler. |
| Ekipman verisi | Marka-model, anma, kısa devre, verim, sertifika, tip test, üretim yeri ve teslim. | Düzeltme, dayanım veya derating ihtiyacını gösterir. |
| Ticari etki | Toplam sahip olma, ödeme, kur, fiyat farkı, garanti, servis ve program riski. | İşletme senaryosu ve kabul ölçütünü belirler. |
Uygulama sırası
- Açılışta belge ve imza tamlığını kontrol edin.
- Zorunlu teknik kriterlerde geçer-kalır incelemesi yapın.
- Sapma ve açıklama taleplerini tüm isteklilere eşit yöntemle yönetin.
- Kapsam farklarını parasal ve zaman etkisiyle normalize edin.
- Yaşam döngüsü ve teslim riskini ayrı gösterin.
- Öneriyi puan, gerekçe, çekince ve sözleşme ön koşullarıyla raporlayın.
Teknik değerlendirme
Müşavirlik kararı = doğrulanmış girdi + tanımlı kriter + izlenebilir inceleme + kayıtlı sonuçHizmet kapsamı, teslimler, yetkiler ve kabul ölçütleri işe başlamadan önce yazılı hale getirilmelidir.
Özel sektör sözleşmelerinde kamu ihale hükümleri kendiliğinden uygulanmaz; ancak sözleşmede benimsenen kontrol yöntemi referans olabilir.
Teknik inceleme, tasarımcının ve yüklenicinin kendi mesleki ve sözleşmesel sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Örnek değerlendirme senaryosu
Bu senaryo bir tasarım sonucunu ilan etmek için değil, aynı görünen iki tesisin neden farklı mühendislik kararlarına ihtiyaç duyabileceğini göstermek için verilmiştir. Sayısal sonuçlar gerçek saha verisiyle yeniden hesaplanır.
Kaynaklara dayalı uygulama notları
EMO SMM Yönetmeliği müşavirlik kapsamını etüt ve projeden ihale dosyası, hakediş, devreye alma, kabul, test ve teknik dosyaya kadar geniş bir hizmet zinciri olarak tanımlar. Kaynak: EMO Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği
FIDIC müşavirlik yaklaşımı hazırlık, tasarım, sözleşme belgeleri, ihale, yapım, devreye alma, kabul ve kesin hesabı birbirine bağlı aşamalar olarak ele alır. Kaynak: FIDIC Procurement Procedures Guide
Müşavirin amacı, bütçesi, süresi, görevi, yetkisi ve taraflarla ilişkisi görevlendirme belgesinde açıkça tanımlanmalıdır. Kaynak: World Bank Standard Request for Proposals - Consulting Services
En sık yapılan hatalar
- En düşük toplamı en iyi teklif saymak
- Marka adı aynı diye teknik değerleri eşit kabul etmek
- Hariç işleri görünür maliyete eklememek
- Teknik açıklamayı sözleşme ekine dönüştürmemek
Mühendislik raporunda ne bulunmalı?
- Tesis, pano/hat/ekipman kimliği ile güncel tek hat veya bağlantı şeması
- Kullanılan uygunluk matrisi, kapsam eşitleme, ekipman verisi, ticari etki verileri ve bunların kaynağı
- Ölçüm cihazı, tarih-saat, işletme durumu, birim ve varsa ölçüm belirsizliği
- Hesap yöntemi, yazılım/standart sürümü, açık varsayımlar ve üretici katalog referansları
- Normal, en ağır ve gerekli olağan dışı işletme senaryolarının karşılaştırması
- Uygunsuzluk, risk önceliği, önerilen aksiyon, sorumlu ve yeniden doğrulama tarihi
Ne zaman yeniden incelenmeli?
Proje kapsamı, sözleşme, bağlantı koşulu, ekipman, işletme senaryosu, mevzuat veya onay makamı şartı değiştiğinde inceleme ve karar kaydı güncellenir.
Sık sorulan sorular
Müşavir yüklenicinin yerine karar verir mi?
Hayır. Yetki matrisi sözleşmede tanımlanır; müşavir teknik inceleme yapar, bulguyu ve öneriyi kaydeder, onay yetkisi işveren veya sözleşmede belirlenen tarafta kalır.
Her proje için aynı kontrol listesi kullanılabilir mi?
Hayır. Tesisin gerilim seviyesi, kullanım amacı, bağlantı koşulu, sözleşmesi, riskleri ve onay makamı kontrol kapsamını değiştirir.
Müşavirlik raporu yasal onayın yerine geçer mi?
Hayır. Teknik müşavirlik; yetkili proje onayı, kabul, ruhsat, işletme sorumluluğu veya mevzuatça zorunlu başka işlemlerin yerine geçmez.
Eksik veri varsa rapor hazırlanabilir mi?
Ön rapor hazırlanabilir; ancak eksik veri, varsayım, bunun karara etkisi ve doğrulama yöntemi açıkça yazılmadan nihai uygunluk sonucu verilmemelidir.
Resmî ve teknik kaynaklar
EMO Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği
Etüt, yapılabilirlik, proje, ihale dosyası, şartname, mesleki kontrol, hakediş, kesin hesap, devreye alma, kabul, danışmanlık, test ve teknik dosya hizmetlerini tanımlayan mesleki çerçevedir.
FIDIC Procurement Procedures Guide
İhtiyacın tanımlanması, ön inceleme, ihale stratejisi, işveren gereksinimleri, teklif ve yüklenici seçimi için uluslararası iyi uygulama çerçevesi sunar.
World Bank Standard Request for Proposals - Consulting Services
Danışmanlık hizmetlerinde görev tanımı, değerlendirme yöntemi, teknik ve mali teklif ile sözleşme koşullarının yapılandırılması için standart kaynak sunar.
Bu rehber genel teknik bilgilendirmedir. Nihai seçim ve ayarlar; tesise ait tek hat şeması, ölçüm, üretici verisi, güncel mevzuat ve yetkili elektrik mühendisi değerlendirmesiyle doğrulanmalıdır. Standartların tam metinleri lisans koşullarına tabidir; bağlantılar resmî yayın kaydına veya açık teknik kaynağa yönlendirir.

