Kısa cevap
Hangi bilgiler gerekir?
Güncel mimari, mahal adları, kullanım sınıfı, kaçış yolları ve mekanik ekipman yerleri.
Bağlantı noktası, sistem gerilimi, kısa devre verisi, ölçüm ve dağıtım kuruluşu şartları.
Sabit/taşınabilir yükler, motorlar, HVAC, yangın ekipmanı, UPS, jeneratör ve genişleme.
Ön, kesin, uygulama veya yapıldı projesi; onay makamı ve teslim formatı.
Sahada karar tablosu
Bir mühendislik sonucu, kullanılan girdiler kadar güvenilirdir. Aşağıdaki veriler teklif veya keşif aşamasında eksikse nihai seçim yerine eksik veri ve doğrulama yöntemi raporlanmalıdır.
| Kontrol alanı | Toplanacak bilgi | Karara etkisi |
|---|---|---|
| Mimari ve kullanım | Güncel mimari, mahal adları, kullanım sınıfı, kaçış yolları ve mekanik ekipman yerleri. | Hesabın gerçek çalışma noktasını belirler. |
| Enerji | Bağlantı noktası, sistem gerilimi, kısa devre verisi, ölçüm ve dağıtım kuruluşu şartları. | Ekipman sınırı ve uygun yöntem seçimini etkiler. |
| Yük listesi | Sabit/taşınabilir yükler, motorlar, HVAC, yangın ekipmanı, UPS, jeneratör ve genişleme. | Düzeltme, dayanım veya derating ihtiyacını gösterir. |
| Proje sınırı | Ön, kesin, uygulama veya yapıldı projesi; onay makamı ve teslim formatı. | İşletme senaryosu ve kabul ölçütünü belirler. |
Uygulama sırası
- İşveren ihtiyaç programı ile onay makamının güncel teslim şartlarını yazılı olarak belirleyin.
- Mimari, mekanik, yangın ve proses projelerini revizyon numarasıyla sabitleyin.
- Yük listesini oluşturup kurulu güç, talep, güç faktörü ve kritik yük sınıflarını belirleyin.
- Dağıtım mimarisini, pano hiyerarşisini, normal-yedek kaynakları ve tek hat şemasını kurun.
- Kablo, koruma, gerilim düşümü, kısa devre, selektivite, topraklama ve gerekli aydınlatma hesaplarını tamamlayın.
- Plan, şema, kesit, detay, yük cetveli, metraj ve şartnameyi ortak ekipman kodlarıyla çapraz kontrol edin.
Teknik değerlendirme
Geçerli proje = güncel altlık + gerekçeli hesap + okunabilir çizim + disiplin koordinasyonu + revizyon kontrolüElektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği kesin proje kapsamını sistemlere göre sayar; her sistem için gerekli plan ve şemalar proje tipine göre hazırlanır.
Tüm projelerde gerçek ekipman yerleri, erişim, bakım boşlukları ve kablo güzergâhları mimari/mekanik projeyle çakışma kontrolünden geçirilmelidir.
Dağıtım şirketi, belediye, OSB veya başka onay biriminin güncel elektronik teslim kuralları yönetmelik kapsamına ek idari gereklilik getirebilir.
Örnek değerlendirme senaryosu
Bu senaryo bir tasarım sonucunu ilan etmek için değil, aynı görünen iki tesisin neden farklı mühendislik kararlarına ihtiyaç duyabileceğini göstermek için verilmiştir. Sayısal sonuçlar gerçek saha verisiyle yeniden hesaplanır.
Kaynaklara dayalı uygulama notları
İç tesis proje yönetmeliği kuvvetten yangın algılamaya kadar sistemleri aynı proje hizmetinin parçaları olarak sayar. Kaynak: EMO Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği
Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği ulusal/uluslararası standartlarla kamu şartnamelerinin güncel sürümlerinin birlikte esas alınmasını ister. Kaynak: Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği
EMO denetim yaklaşımı proje ile uygulamanın izlenebilirliğini ve ilgili mevzuatın birlikte kullanılmasını öne çıkarır. Kaynak: EMO Tesisat Denetleme Yönetmeliği
En sık yapılan hatalar
- Eski mimari altlık üzerinde proje üretmek
- Tek hat, yük cetveli ve planlarda farklı pano/hat kodları kullanmak
- Yedek güç ve yangın yüklerini normal yük listesinde kaybetmek
- Hesap raporunu paftalardaki gerçek kablo ve kesicilerle eşleştirmemek
Mühendislik raporunda ne bulunmalı?
- Tesis, pano/hat/ekipman kimliği ile güncel tek hat veya bağlantı şeması
- Kullanılan mimari ve kullanım, enerji, yük listesi, proje sınırı verileri ve bunların kaynağı
- Ölçüm cihazı, tarih-saat, işletme durumu, birim ve varsa ölçüm belirsizliği
- Hesap yöntemi, yazılım/standart sürümü, açık varsayımlar ve üretici katalog referansları
- Normal, en ağır ve gerekli olağan dışı işletme senaryolarının karşılaştırması
- Uygunsuzluk, risk önceliği, önerilen aksiyon, sorumlu ve yeniden doğrulama tarihi
Ne zaman yeniden incelenmeli?
Mimari, kullanım amacı, bağlantı gücü, pano/kaynak, yangın senaryosu, mekanik yük, güzergâh veya onay makamı şartı değiştiğinde ilgili hesap ve paftalar revize edilir.
Sık sorulan sorular
Elektrik projesi sadece çizim midir?
Hayır. Yönetmelikte proje; çizimlerin yanında hesap, teknik özellik, metraj ve şartnameleri de kapsayan bir mühendislik bütünü olarak tanımlanır.
Hangi proje aşaması hazırlanmalı?
İşin sözleşmesi ve onay sürecine göre etüt-öneri, ön, kesin, uygulama veya son durum projesi hazırlanır; bu aşamalar birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Mimari değişirse elektrik projesi yenilenir mi?
Mahal, kaçış, cihaz, şaft, pano veya güzergâhı etkileyen değişiklikler elektrik projesinde revizyon gerektirir.
Proje onayı uygulama uygunluğunu garanti eder mi?
Hayır. Uygulama onaylı projeye, üretici talimatına ve saha koşullarına uygun yapılmalı; değişiklikler yapıldı projesine işlenmelidir.
Resmî ve teknik kaynaklar
EMO Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği
Proje hesaplarında yük, kablo, koruma, kompanzasyon, harmonik, topraklama ve yedek güç başlıklarının birlikte ele alınmasını düzenler.
Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliği
İletim, dağıtım, üretim ve ilgili tüketim tesislerinde proje kapsamını, proje onay birimini, standartları ve proje aşamalarını düzenler.
EMO Tesisat Denetleme Yönetmeliği
Elektrik tesisat projeleri ve uygulamalarında ilgili ulusal mevzuat ile standartların birlikte değerlendirilmesini düzenleyen mesleki çerçeve.
Bu rehber genel teknik bilgilendirmedir. Nihai seçim ve ayarlar; tesise ait tek hat şeması, ölçüm, üretici verisi, güncel mevzuat ve yetkili elektrik mühendisi değerlendirmesiyle doğrulanmalıdır. Standartların tam metinleri lisans koşullarına tabidir; bağlantılar resmî yayın kaydına veya açık teknik kaynağa yönlendirir.